Jongeren groeien anno 2023 op in een compleet ander medialandschap dan hun ouders en grootouders. Door de digitalisering en opkomst van internet en sociale media zijn jongere generaties opgegroeid met het idee dat zij altijd en overal nieuws kunnen consumeren. Wat weten we over hoe jongeren tegen nieuws aankijken? En wat betekent dat voor hun nieuwsgebruik en gedrag?
15 april 20231 min. leestijd
Elk jaar verschijnen er rapporten en wetenschappelijke publicaties over jongeren en de manier waarop ze tegen nieuws aankijken. In opdracht van #UseTheNews Nederland hebben wij een literatuurstudie uitgevoerd op basis van wetenschappelijke onderzoek over jongeren en nieuws van de afgelopen zeventien jaar. Het rapport met de bevindingen is op woensdag 5 april gepubliceerd.
Op basis van bijna tachtig wetenschappelijke empirische artikelen en beleidsrapporten gaan we in op essentiële vraagstukken over hoe jongeren (15-24 jaar) nieuws definiëren, op welke manieren ze nieuws consumeren en gebruiken in hun dagelijks leven en hoe ze nieuws beleven en evalueren. Daarnaast laat het literatuuronderzoek bepaalde (schijnbare) tegenstellingen zien die resulteren in een aantal worstelingen. Aan de hand van deze worstelingen presenteren we een aantal vragen die in bestaand onderzoek nog onbeantwoord blijven. Antwoorden op deze vragen vereist wetenschappelijk vervolgonderzoek naar achterliggende redenen, motivaties en gedragingen van jongeren.
#UseTheNews Nederland is in 2022 opgericht en heeft als doel om Nederlandse nieuwsmedia meer jongerenwijs te maken en Nederlandse jongeren meer nieuwswijs te maken. #UseTheNews is oorspronkelijk een initiatief van het Duitse persbureau dpa en is intussen ook actief in Oostenrijk en Zwitserland.
Lokale journalistiek staat in Nederland en veel andere landen onder druk door veranderend mediagebruik, de opkomst van online platforms en teruglopende inkomsten. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de continuïteit van lokale nieuwsvoorziening, maar ook voor de lokale democratie. Lokale journalistiek vervult belangrijke functies als waakhond van het lokaal bestuur, als informatiebron voor burgers en als verbinder binnen lokale gemeenschappen.
Hoewel media en publieke instellingen steeds vaker inzetten op transparantie en verantwoording, voelen veel burgers zich nog altijd onvoldoende gehoord. In een tijd waarin steeds meer partijen én burgers deelnemen aan het publieke debat, groeit de urgentie om opnieuw na te denken over hoe organisaties verantwoording afleggen en verbinding maken met het publiek.
Lokale journalistiek was lange tijd vooral plaats bepaald: journalisten berichtten over gebeurtenissen binnen een specifieke regio voor publiek dat zich identificeerde met een bepaalde gemeenschap. Die relatie tussen lokale journalistiek en identiteit van de gemeenschap is om twee hoofdredenen complexer geworden.
In oktober 2025 was ons lectoraat vertegenwoordigd op het Betweter Festival in Utrecht. Onderzoeker Winnifred Wijnker richtte daar een stand in voor een pop-up onderzoek naar visuele vormen van nieuws voor jongeren. Dit deed ze samen met onder andere grafisch journalist Eva Hilhorst en Wieneke van Vucht, oprichter van BNNVARA’s De Marker . De hamvraag? Welke vorm van nieuws spreekt jongeren aan, en – in het bijzonder – wat vinden ze van graphic journalism?
