Een cruciale taak van de lokale journalistiek is het controleren van de lokale macht. Deze taak is het afgelopen decennium alleen maar belangrijker geworden, omdat steeds meer verantwoordelijkheden, zoals de jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning, bij gemeenten zijn komen te liggen.
Maar, hoe ziet goede controlerende lokale journalistiek er in de toekomst uit als je publiek lokale informatie misschien wel via een chatbot opzoekt en je als journalist ook zelf allerlei AI-tools tot je beschikking hebt? Op dit moment worstelt de lokale journalistiek in Nederland met deze vraag. Journalistieke organisaties zijn bang om bereik te verliezen en onzeker over wat ze zelf met deze technologie kunnen doen.
In dit PhD-onderzoek zal worden gezocht naar handvatten voor de lokale journalistiek. Eerst wordt geleerd van wat vooroplopende lokale journalistieke organisaties in binnen- en buitenland nu doen. Er wordt een publiek toegankelijke database samengesteld van op controlerende journalistiek gerichte innovatieve projecten waarin staat wat deze projecten karakteriseert. Vervolgens gaat Shannon in gesprek met journalisten, managers en technici die betrokken waren bij deze projecten om te kijken hoe ze tot stand kwamen en hoe de implementatie verliep.
De lessen die uit deze projecten kunnen worden getrokken, vormen het startpunt voor het tweede gedeelte van dit PhD-onderzoek waarin wordt samengewerkt met lokale publieke omroepen in Nederland. Vijf omroepen gaan de uitdaging aan om samen met publiek en technici ontwerpen te maken waarmee ze betere controlerende journalistiek kunnen maken. De beste ontwerpen zullen ook in de praktijk worden toegepast. Hoe goed dat gaat, zal door de deelnemende omroepen worden bijgehouden en ook het publiek wordt betrokken bij de evaluatie van de projecten. Uiteindelijk moet dit onderzoek lessen opleveren die niet alleen voor deze vijf omroepen waardevol zijn, maar ook voor de hele Nederlandse lokale publieke omroepsector.
